Λοιμώδης περιτονίτιδα γάτας

Τι είναι η λοιμώδης περιτονίτιδα;

Η λοιμώδης περιτονίτιδα της γάτας, γνωστή και ως FIP, είναι μία σοβαρή ιογενής νόσος που σχετίζεται με τον κορωνοϊό της γάτας (feline coronavirus – FCoV).

Ο κορωνοϊός της γάτας είναι αρκετά συχνός, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου ζουν πολλές γάτες μαζί. Στις περισσότερες περιπτώσεις προκαλεί ήπια ή καθόλου συμπτώματα. Σε ορισμένες όμως γάτες, για λόγους που δεν είναι πλήρως γνωστοί, ο ιός μπορεί να μεταλλαχθεί μέσα στον οργανισμό και να προκαλέσει τη νόσο FIP.

Η FIP είναι μία προοδευτικά επιδεινούμενη νόσος, η οποία μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα και συστήματα του οργανισμού.

Ποιες γάτες κινδυνεύουν περισσότερο;

Πιο ευάλωτες θεωρούνται:

• Γάτες ηλικίας από 3 μηνών έως 3 ετών

• Ηλικιωμένες γάτες άνω των 10 ετών

• Γάτες που ζουν σε χώρους με μεγάλο αριθμό ζώων

• Γάτες με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα

• Γάτες που έχουν εκτεθεί σε έντονο στρες

Η νόσος μπορεί να εξελιχθεί μέσα σε διάστημα εβδομάδων έως μηνών, προκαλώντας φλεγμονώδεις αλλοιώσεις σε διάφορα όργανα.

Τρόπος μετάδοσης

Η μετάδοση του κορωνοϊού της γάτας γίνεται κυρίως από το στόμα, μέσω επαφής με μολυσμένα κόπρανα.

Συχνές πηγές μόλυνσης είναι:

• Η κοινή άμμος υγιεινής

• Τα μολυσμένα σκεύη τροφής ή νερού

• Το μολυσμένο περιβάλλον

• Η στενή επαφή μεταξύ γατών

Λιγότερο συχνά, η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω δαγκώματος ή από τη μητέρα στα νεογέννητα.

Στο περιβάλλον, ο ιός μπορεί να παραμείνει ενεργός για αρκετές εβδομάδες, ιδιαίτερα σε χώρους όπου δεν γίνεται σωστός καθαρισμός και απολύμανση.

Πώς εξελίσσεται η νόσος;

Ο ιός μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδεις αλλοιώσεις σε διάφορα σημεία του σώματος, όπως:

• Ήπαρ

• Νεφρούς

• Έντερο

• Λεμφαδένες

• Πνεύμονες

• Οφθαλμούς

• Κεντρικό νευρικό σύστημα

Παλαιότερα η FIP διακρινόταν σε δύο βασικές μορφές: την υγρή και την ξηρή. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι μορφές αυτές δεν είναι πάντα απόλυτα ξεχωριστές, καθώς μπορεί να υπάρχει μετάβαση από τη μία στην άλλη ή συνύπαρξη χαρακτηριστικών.

Κλινικά συμπτώματα

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τα όργανα που επηρεάζονται.

Συχνότερα παρατηρούνται:

• Μειωμένη όρεξη

• Απώλεια βάρους

• Πυρετός που δεν υποχωρεί εύκολα

• Καταβολή και αδυναμία

• Θαμπό τρίχωμα

• Αφυδάτωση

• Αύξηση του μεγέθους της κοιλιάς

• Δύσπνοια, όταν υπάρχει υγρό στον θώρακα

• Ίκτερος

• Διάρροια ή έμετοι, λιγότερο συχνά

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα, όπως:

• Τρέμουλο

• Αστάθεια

• Παράλυση

• Διαταραχές ισορροπίας

• Επιληπτικές κρίσεις

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν οφθαλμικές αλλοιώσεις, όπως:

• Ραγοειδίτιδα

• Αλλαγή στο χρώμα ή στο σχήμα της κόρης

• Θόλωση του ματιού

• Αποχρωματισμός ή φλεγμονή μέσα στον οφθαλμό

Διάγνωση

Η διάγνωση της FIP μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς κανένα απλό τεστ από μόνο του δεν επιβεβαιώνει πάντα με βεβαιότητα τη νόσο.

Η ακριβέστερη διάγνωση γίνεται με ανοσοϊστοχημική ανίχνευση αντιγόνων του κορωνοϊού μέσα στις χαρακτηριστικές αλλοιώσεις, μετά από βιοψία.

Στην καθημερινή κλινική πράξη, η διάγνωση βασίζεται συνήθως στον συνδυασμό:

• Ιστορικού

• Κλινικής εικόνας

• Αιματολογικών και βιοχημικών εξετάσεων

• Απεικονιστικών ευρημάτων

• Εξέτασης υγρού, όταν υπάρχει συλλογή στην κοιλιά ή στον θώρακα

• Ειδικών εξετάσεων για κορωνοϊό της γάτας

Ένα θετικό τεστ αντισωμάτων, όπως ELISA ή IFAT, δεν αρκεί από μόνο του για τη διάγνωση της FIP. Μπορεί απλώς να δείχνει ότι η γάτα έχει εκτεθεί στον κορωνοϊό, χωρίς απαραίτητα να νοσεί από FIP.

Εργαστηριακά ευρήματα

Σε γάτες με υποψία FIP μπορεί να παρατηρηθούν:

• Χαμηλά λεμφοκύτταρα

• Αυξημένες σφαιρίνες

• Αυξημένος τίτλος αντισωμάτων έναντι FCoV

• Αναιμία

• Αυξημένη χολερυθρίνη

• Μεταβολές στα ηπατικά ή νεφρικά ένζυμα

• Αυξημένες πρωτεΐνες στο υγρό της κοιλιάς ή του θώρακα

Τα ευρήματα αυτά αξιολογούνται πάντα συνολικά και όχι μεμονωμένα.

Αντιμετώπιση

Η FIP θεωρούνταν για πολλά χρόνια σχεδόν πάντα θανατηφόρα. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχουν αναπτυχθεί νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουν αλλάξει σημαντικά την πρόγνωση σε αρκετά περιστατικά.

Η αντιμετώπιση πρέπει πάντα να γίνεται υπό στενή κτηνιατρική παρακολούθηση, καθώς απαιτείται αξιολόγηση της γενικής κατάστασης της γάτας, των εργαστηριακών ευρημάτων και της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί:

• Υποστηρικτική αγωγή

• Αντιφλεγμονώδης αγωγή

• Διαχείριση αφυδάτωσης

• Υποστήριξη της θρέψης

• Παρακολούθηση ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας

• Επαναληπτικές εξετάσεις αίματος

Πρόληψη

Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη μείωση της έκθεσης στον κορωνοϊό της γάτας και στη σωστή υγιεινή του περιβάλλοντος.

Συνιστώνται:

• Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση της άμμου υγιεινής

• Επαρκής αριθμός λεκανών άμμου σε σπίτια με πολλές γάτες

• Αποφυγή υπερπληθυσμού

• Μείωση του στρες

• Καλή διατροφή και γενική φροντίδα

• Κτηνιατρικός έλεγχος σε γάτες με επίμονο πυρετό, απώλεια βάρους ή ανεξήγητη καταβολή

Η έγκαιρη διερεύνηση ύποπτων συμπτωμάτων είναι σημαντική, καθώς η FIP μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να επηρεάσει σοβαρά την υγεία της γάτας.